Экспанат месяца

Экспанат месяца

Бокал и рюмка уречско-налибокской мануфактуры (?), последняя треть XVIII в.Стекло бесцветное; литье, выдувание, шлифование, гравирование.Выс. 20,0 см; выс. 10,5 см
Келіх і кілішак урэцка-налібоцкай мануфактуры (?), апошняя трэць XVIIIст. шкло бескаляровае; ліццё, выдзіманне; шліфаванне, гравіраванне; выш. 20,0 см; выш. 10,5 см
  • У экспазіцыі Нацыянальнага гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Нясвіж» прадстаўлены шкляныя вырабы, якія па пабудове і мастацкаму аздабленню можна аднесці да вырабаў Налібоцкай і Урэцкай мануфактур XVIII-XIX стст.. Напрыклад, у адным з залаў размешчаны келіх («флет») і кілішак.
  • Флет атрымаў сваю назву ад таго, што па форме нагадвае флейту. Ён уяўляе сабой падоўжаную варонкападобную чашу, заглыбленую донцам у ножку, на прамавугольным пастаменце. Распаўсюджанне такога тыпу посуду ў XVIIIст. звязана з дзейнасцю мануфактур у Налібоках і Урэччы. Вышыня асобных флетаў дасягала 50 см.
  • Кілішак з кароткай чатырохграннай ножкай на шырокім квадратным пастаменце, адлюстроўвае манументальнасць форм, якія пераважвалі ў Заходняй Еўропе XVIII ст.. Шліфаванне вертыкальнымі гранямі донцаў, ножак і стоп на радзівілаўскіх мануфактурах выкарыстоўвалася з канца XVIII ст. да сярэдзіны XIX ст. Гравіраваны арнамент з паліраваных і матавых ромбаў са шліфаванымі зорачкамі ўнутры ўпамінаецца ў інвентарах і цэнніках, як узор «у сухарыкі» або «шашачны».

alt
Шкляная мануфактура ў Налібоках (сучасны Стаўбцоўскі раён) была заснавана ў 1717 г. Ганнай Радзівіл, якая паходзіла з беларускага княжацкага роду Сангушкаў. Праз дваццаць гадоў падобнае прадпрыемства пачало дзейнічаць і ў мястэчку Урэчча (сучасны Любанскі раён). Абедзве мануфактуры спецыялізаваліся на вытворчасці ліставога шкла, люстэрак і шклянога посуду. У ведамасцях сустракаюцца больш 100 назваў розных вырабаў — бутэлькі, карафкі, кубачкі для гарбаты і дэсертныя талеркі, масляніцы, салатніцы, пясочныя гадзіннікі, асвятляльныя прыборы — люстры, кандэлябры, свечачнікі, жырандолі, лямпы настольныя, таршэры, і іншае. Якасная прадукцыя карысталася шырокім попытам у заможнага насельніцтва. Калі першапачаткова ў Налібоках і Урэччы выкарыстоўвалі заходнееўрапейскія ўзоры, то з цягам часу тут сфарміраваўся самабытны мастацкі стыль. Аздабленне вырабаў абедзвюх мануфактур было вельмі падобнае. Сёння спецыялісты выкарыстоўваюць агульны тэрмін «урэцка-налібоцкае шкло». Абедзве мануфактуры функцыянавалі да сярэдзіны XIX cт..
alt