Экспанат месяца

Экспанат месяца

экспонат2.jpg
Сапфір ў пародзе кварцу ( 4 элементы памерамі: 3,5мм х 2,3мм; 2мм х 1,5мм; 0,9мм х 0,6мм; 1,4мм х 1,5мм).
  • У экспазіцыі музея «Калекцыйны кабінет «Мінералы» прадстаўлены каштоўныя і паўкаштоўныя камяні, сярод якіх ёсць сапфір ў пародзе кварцу ( 4 элементы памерамі: 3,5мм х 2,3мм; 2мм х 1,5мм; 0,9мм х 0,6мм; 1,4мм х 1,5мм). Кварц мае форму няправільнага паралелепіпеда. Крышталі сапфіру пірамідальнага выгляду, зломы няроўныя, грані са штрыхаватасцю, бляск – шкляны, колер - сіні, паўпразрысты.
  • Сапфір - карунд ювелірнай якасці, вельмі вялікай цвёрдасці, дзякуючы якой камень доўгавечны і ўстойлівы да знешніх уздзеянняў. Гэта бескаляровы аксід алюмінія, яго формула Al2O3. Афарбоўку сапфіру даюць розныя дамешкі: марганец дае ружовы колер, хром – зялёны, вокіс жалезу - жоўты колер. Ювелірна значымы і найбольш знакаміты сіні колер даюць жалеза і тытан. Празрыстасць бывае рознай, ад празрыстага бескаляровага да непразрыстага чорнага.
  • У даўнія часы каштоўныя камяні выкарыстоўваліся вельмі заможнымі люзьмі як лекавы сродак. Расцерты ў парашок сапфір лекаваў хваробы вачэй, скуры, дапамагаў пры бяссонніцы, паніжаў ціск. Найбольш празрыстыя мінералы шліфавалі і ўстаўлялі ў залатыя і срэбныя ювелірныя і дэкаратыўныя вырабы. Лічылася, што калі насіць камень пры сабе, ён здольны распальваць полымя творцаў, спрыяць абуджэнню неардынарнага эмацыянальнага погляду, надаваць яскраваць думкам, прыносіць шчасце ў каханні.
  • У сучасны перыяд калекцыя мінералаў ствараецца шляхам вывучэння Радзівілаўскіх вопісаў, якія захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Рэспублікі Беларусь.

alt
У Вялікім Княстве Літоўскім першым буйным знаўцам мінералаў быў Марцін Мікалай Караль Радзівіл, VII ардынат клецкі. Яшчэ ў студэнцкія гады Марцін пачаў збіраць шматлікія калекцыі мінералаў, акамянеласцей. Найвялікшую калекцыю ў палацы сабраў Міхаіл Казімір Радзівіл “Рыбанька” ў XVIII cт.. Акрамя мінералаў, зборы папаўняліся ўзорамі металічных руд, горных парод, соляў і каштоўных камянёў (апалаў, сапфіраў, ізумрудаў, тапазаў, бірузы, гранатаў, рубінаў і інш.). Калекцыя князя была настолькі багатая, што іезуіт Томаш Жаброўскі, заснавальнік астранамічнай абсерваторыі ў Віленскай акадэміі, звярнуўся да Міхаіла з запытам аб перадачы часткі мінералаў нясвіжскай калекцыі для вучэбнага кабінета ў Вільні, і атрымаў станоўчы адказ. Каштоўныя камяні шліфаваныя і нешліфаваныя закупляліся, прыймаліся ў дар, выкарыстоўваліся для вырабу пярсцёнкаў, брошаў, запінкаў, пры аздабленні вопраткі, гузікаў, гадзіннікаў, партрэтаў, шкатул, зброі, даспехаў, збіраліся ў пасаг, перадаваліся па спадчыне. Радзівілы складалі перыядычныя вопісы, рэестры рэчаў, маёмасці.
alt