Той самы першы год вайны...
Май 1941 года – дваццаць першы месяц Другой сусветнай вайны.
Ён прайшоў пад знакам рэзкага абвастрэння міжнароднай абстаноўкі: Германія актыўна канцэнтравала войскі каля межаў СССР (план “Барбароса”), а разведка паведамляла аб непазбежнасці нападу.
Май 1941 года ўварваўся ў Маскву аглушальнай музыкай маршаў, агнём вогненных сцягоў, а самай папулярнай песняй у Савецкім Саюзе ўжо стала песня “Калі заўтра вайна!”. У гонар 1 Мая – Міжнароднага свята працоўных – на Краснай плошчы ішоў ваенны парад. Чаму ж савецкае кіраўніцтва вырашыла правесці яго ў такім напружаным міжнародным становішчы і якую ролю ён адыграў у ваенна-палітычнай стратэгіі СССР? Вялікая Айчынная вайна яшчэ не пачалася, і ў Савецкім Саюзе захоўвалася надзея, што ваеннае сутыкненне з нацысцкай Германіяй удасца адкласці, магчыма, да 1942 года. Савецкае кіраўніцтва, на жаль, памылялася, калі верыла, што Германія не паўторыць памылку Першай сусветнай і не стане ваяваць на два фронты – з Вялікабрытаніяй на захадзе і з СССР на ўсходзе.
Першамайскі парад быў традыцыйным, але ў 1941 годзе ён набыў асаблівае значэнне як дэманстрацыя сілы і адзінства народа і арміі.
Яшчэ адной галоўнай падзеяй мая 1941 года стала сакрэтнае выступленне Іосіфа Сталіна ў Крамлі перад выпускнікамі ваенных акадэмій Чырвонай Арміі. У сваёй прамове ён прызнаў высокую верагоднасць хуткай вайны з Германіяй і пераарыентаваў ваенную дактрыну СССР з абароны на наступальную стратэгію.
Выступленне адбылося на ўрачыстым прыёме ў Крамлі. Сталін заявіў пра неабходнасць падрыхтоўкі войска да сучаснай вайны, крытыкаваў моц нямецкай арміі, але падкрэсліваў важнасць актыўных дзеянняў.
Сталін заявіў, што абарончая палітыка СССР была часовай, і зараз неабходна рыхтавацца да наступальнай вайны, каб перамагчы Германію. У гэты ж дзень Сталін атрымаў разведдадзеныя, у прыватнасці з Берліна, аб магчымых планах Германіі, што пацвярджала актуальнасць гаворкі.
Гэты дзень лічыцца важным рубяжом, калі савецкае кіраўніцтва адкрыта прызнала непазбежнасць сутыкнення і пачало карэкціроўку планаў перад пачаткам Вялікай Айчыннай вайны.