Дрэйдл

Дрэйдл;
ХІХ ст.;
метал, ліццё;
h-2,2 см; b - 2,0 см
Расійская Імперыя.

Дрэйдл-чатырохгранны ваўчок, з якім, паводле традыцыі, дзеці гуляюць падчас габрэйскага свята Ханука.
Дагэтуль невядома, як адна з самых старажытных дзіцячых цацак заняла сваё месца ў габрэйскай традыцыі. Як мяркуецца, ашкеназскія габрэі, жывучы побач з немцамі, перанялі і гульню, якая распаўсюдзілася ў сярэднявечнай Еўропе пад назвай цітотум(у нямецкай культуры «трундл». У немцаў было
прынята гуляць з ваўчком у дні зімовых святаў. Мабыць, і габрэі гулялі ў свой дрейдл зімой. На кожнай грані дрэйдла напісана габрэйская літара: нун, гимель, хе і шын. Гэта пачатковыя літары слоў у сказе Нёс гадоль хайя шам - «Цуд вялікі быў там». У Ізраілі замест літары шын пішуць літару пэй — «Нёс гадоль хайя по» - «Цуд вялікі быў тут».Дакладна невядома, хто і калі прыдумаў літары на гранях, аднак немудрагелістая гульня дазваляла дзецям вучыцца падчас ганенняў, з-за чаго дрэйдл шчыльна ўвайшоў у культуру габрэйскага народа. Правілы гульні вельмі простыя:гуляць прынята на дробныя манеткі (а таксама на яблыкі або арэхі).

Дрэйдл круцяць па чарзе:
Калі выпадае нун, то ніхто не выйграе-пускаюць перадае ход,
Калі гимель, то банк атрымлівае пускаюць,
Калі хе, то пускаюць атрымлівае полбанка,
Калі шын (пэй), то пускаюць дакладвае стаўку ў банк.

Незвычайную дзіцячую цацку можна заўважыць у залах Нясвіжскай Ратушы.