Той самы першы год вайны...
У ліпені 1941 г. кантрудары савецкіх войскаў скавалі нямецкія войскі, якія пазбавіліся свабоды манеўру.
Такім чынам, нягледзячы на значныя поспехі, нямецкія войскі аказаліся выматаныя бесперапыннымі баямі. 30 ліпеня нямецкае камандаванне загадала групе войскаў "Цэнтр" асноўнымі сіламі перайсці да абароны.
21 ліпеня 1941 года Чырвоная армія выбіла нямецкія часткі з Вялікіх Лук. Для трагічнага пачатку Вялікай Айчыннай вайны гэта падзея стала найважнейшым прэцэдэнтам.
Чырвонае войска ўпершыню з пачатку баявых дзеянняў вярнула пад свой кантроль буйны горад і стратэгічны вузел камунікацый. Нямецкая акупацыя працягнулася ўсяго двое сутак. Немцы кінулі ў бой каласальную групоўку колькасцю больш за 200 тысяч салдат і прарвалі абарончую мяжу.
Шлях на Вялікія Лукі быў адкрыты. У горадзе заставаўся толькі вайсковы цэнтр сувязі са жменькай радыстаў і тэлефаністаў, спехам сфарміраваны батальён народнага апалчэння (каля 1,2 тысячы чалавек) і атрад мясцовай міліцыі.
Да вечара 19 ліпеня 1941 г. Вялікія Лукі заняў вораг. Немцы абстралялі горад з артылерыі і мінамётаў, але туды не ўваходзілі. Як лічылі савецкія вайскоўцы, шанец адбіць Вялікія Лукі быў, пакуль ворагі не замацаваліся і не дачакаліся падмацавання. 20 ліпеня сабралі ўсе наяўныя сілы, уключаючы тры ацалелыя танкі Т-34. У пешым страі павінны былі ісці ў атаку і танкісты, якія засталіся без баявых машын, і тылавікі аўтатранспартнага батальёна. Байцы апранулі на рукавы белыя павязкі, каб іх не пераблыталі з немцамі. Атака пачалася а 23 гадзіне 20 ліпеня. Да пяці раніцы Вялікія Лукі ачысцілі ад суперніка і адкінулі яго далёка за гарадскую мяжу.
Горад стаў першым буйным прамысловым горадам, які Чырвоная армія не толькі вызваліла, але і ператварыла ў непрыступную крэпасць больш чым на месяц. Немцы занялі Вялікія Лукі толькі 25 жніўня.
Роўна праз месяц пасля пачатку ваенных дзеянняў, у ноч з 21 на 22 ліпеня, нямецкія самалёты здзейснілі першы свой налёт на Маскву. З гэтага часу і аж да восені 1942-го галоўны горад СССР падвяргаўся ўзмоцненым бамбардзіроўкам.
Маскву рыхтавалі да магчымых нападаў гітлераўскай авіяцыі ўжо з першых дзён вайны. У горадзе пачаліся сур'ёзныя маскіровачныя работы.
9 ліпеня 1941-га Дзяржаўны камітэт абароны СССР выпусціў пастанову "Аб стварэнні службы маскіроўкі пры Маскоўскай радзе".
У першую чаргу, пастараліся схаваць Крэмль, зафарбаваўшы шэра-зялёнай фарбай залатыя купалы яго храмаў, укрыўшы брызентавымі чахламі рубінавыя зоркі на вежах. Пад жылыя кварталы замаскіравалі і Тушынскі аэрадром, а непадалёк ад яго збудавалі ілжывы аэрадром, на якім фанерныя макеты самалётаў можна было перасоўваць з дапамогай сістэмы "дыстанцыйнага кіравання": вяроўкамі, намотваемымі на варот.
Паводле звестак, сабраных даследнікамі, гітлераўцы правялі больш за 130 масіраваных нападаў Масквы з паветра. У іх прынялі ўдзел амаль 8600 самалётаў. Па некаторых дадзеных за ўсю вайну над сталіцай і на подступах да яе было падбіта каля 2000 варожых бамбавікоў і знішчальнікаў.
240 нямецкіх самалётаў усё ж прарваліся да горада, пераадолеўшы межы наймагутнай супрацьпаветранай абароны. Па звестках, сабраных НКУС, усяго на тэрыторыю сталіцы ўпала больш за паўтары тысячы буйных бомбаў і звыш 50 тысяч запальных. Ад бамбардзіровак загінула амаль 2200 гараджан, было поўнасцю разбурана 577 жылых дамоў, 59 школ, каля 70 фабрык і заводаў.
Такім чынам, нягледзячы на значныя поспехі, нямецкія войскі аказаліся выматаныя бесперапыннымі баямі. 30 ліпеня нямецкае камандаванне загадала групе войскаў "Цэнтр" асноўнымі сіламі перайсці да абароны.
21 ліпеня 1941 года Чырвоная армія выбіла нямецкія часткі з Вялікіх Лук. Для трагічнага пачатку Вялікай Айчыннай вайны гэта падзея стала найважнейшым прэцэдэнтам.
Чырвонае войска ўпершыню з пачатку баявых дзеянняў вярнула пад свой кантроль буйны горад і стратэгічны вузел камунікацый. Нямецкая акупацыя працягнулася ўсяго двое сутак. Немцы кінулі ў бой каласальную групоўку колькасцю больш за 200 тысяч салдат і прарвалі абарончую мяжу.
Шлях на Вялікія Лукі быў адкрыты. У горадзе заставаўся толькі вайсковы цэнтр сувязі са жменькай радыстаў і тэлефаністаў, спехам сфарміраваны батальён народнага апалчэння (каля 1,2 тысячы чалавек) і атрад мясцовай міліцыі.
Да вечара 19 ліпеня 1941 г. Вялікія Лукі заняў вораг. Немцы абстралялі горад з артылерыі і мінамётаў, але туды не ўваходзілі. Як лічылі савецкія вайскоўцы, шанец адбіць Вялікія Лукі быў, пакуль ворагі не замацаваліся і не дачакаліся падмацавання. 20 ліпеня сабралі ўсе наяўныя сілы, уключаючы тры ацалелыя танкі Т-34. У пешым страі павінны былі ісці ў атаку і танкісты, якія засталіся без баявых машын, і тылавікі аўтатранспартнага батальёна. Байцы апранулі на рукавы белыя павязкі, каб іх не пераблыталі з немцамі. Атака пачалася а 23 гадзіне 20 ліпеня. Да пяці раніцы Вялікія Лукі ачысцілі ад суперніка і адкінулі яго далёка за гарадскую мяжу.
Горад стаў першым буйным прамысловым горадам, які Чырвоная армія не толькі вызваліла, але і ператварыла ў непрыступную крэпасць больш чым на месяц. Немцы занялі Вялікія Лукі толькі 25 жніўня.
Роўна праз месяц пасля пачатку ваенных дзеянняў, у ноч з 21 на 22 ліпеня, нямецкія самалёты здзейснілі першы свой налёт на Маскву. З гэтага часу і аж да восені 1942-го галоўны горад СССР падвяргаўся ўзмоцненым бамбардзіроўкам.
Маскву рыхтавалі да магчымых нападаў гітлераўскай авіяцыі ўжо з першых дзён вайны. У горадзе пачаліся сур'ёзныя маскіровачныя работы.
9 ліпеня 1941-га Дзяржаўны камітэт абароны СССР выпусціў пастанову "Аб стварэнні службы маскіроўкі пры Маскоўскай радзе".
У першую чаргу, пастараліся схаваць Крэмль, зафарбаваўшы шэра-зялёнай фарбай залатыя купалы яго храмаў, укрыўшы брызентавымі чахламі рубінавыя зоркі на вежах. Пад жылыя кварталы замаскіравалі і Тушынскі аэрадром, а непадалёк ад яго збудавалі ілжывы аэрадром, на якім фанерныя макеты самалётаў можна было перасоўваць з дапамогай сістэмы "дыстанцыйнага кіравання": вяроўкамі, намотваемымі на варот.
Паводле звестак, сабраных даследнікамі, гітлераўцы правялі больш за 130 масіраваных нападаў Масквы з паветра. У іх прынялі ўдзел амаль 8600 самалётаў. Па некаторых дадзеных за ўсю вайну над сталіцай і на подступах да яе было падбіта каля 2000 варожых бамбавікоў і знішчальнікаў.
240 нямецкіх самалётаў усё ж прарваліся да горада, пераадолеўшы межы наймагутнай супрацьпаветранай абароны. Па звестках, сабраных НКУС, усяго на тэрыторыю сталіцы ўпала больш за паўтары тысячы буйных бомбаў і звыш 50 тысяч запальных. Ад бамбардзіровак загінула амаль 2200 гараджан, было поўнасцю разбурана 577 жылых дамоў, 59 школ, каля 70 фабрык і заводаў.